Kesan Penjualan Pasir Ke Singapura

PENDAPAT, 11 Mei – Penjualan pasir dari Malaysia ke Singapura merupakan isu yang telah lama dibincangkan kerana melibatkan aspek ekonomi, alam sekitar, sosial, dan kedaulatan negara. Aktiviti ini menjadi semakin penting apabila Singapura menjalankan projek penambakan laut secara besar-besaran bagi memperluaskan keluasan negaranya. Untuk tujuan tersebut, Singapura memerlukan jumlah pasir yang amat besar dan Malaysia pernah menjadi salah satu sumber utama bahan tersebut. Walaupun perdagangan ini memberi keuntungan ekonomi tertentu, ia juga menimbulkan pelbagai kesan negatif yang serius terhadap Malaysia, khususnya negeri-negeri pesisir seperti Johor.

Singapura merupakan sebuah negara kecil dengan keluasan tanah yang terhad. Oleh sebab itu, sejak beberapa dekad lalu, negara tersebut melaksanakan projek penambakan laut bagi menambah kawasan pembangunan industri, pelabuhan, perumahan, dan lapangan terbang. Proses penambakan memerlukan pasir dalam jumlah yang sangat besar. Malaysia dan Indonesia pernah menjadi pembekal utama pasir kepada Singapura.

Di Malaysia, pasir yang dieksport termasuk pasir laut dan pasir silika. Aktiviti perlombongan dan pengorekan pasir berlaku di kawasan pesisir pantai, sungai, dan dasar laut, terutama di Johor. Kerajaan Malaysia beberapa kali mengenakan larangan eksport pasir laut kerana kebimbangan terhadap kerosakan alam sekitar dan aktiviti penyeludupan.

KESAN POSITIF PENJUALAN PASIR

1. Menjana Pendapatan Ekonomi

Penjualan pasir memberikan keuntungan kepada syarikat perlombongan, kontraktor, dan sesetengah kerajaan negeri melalui kutipan cukai, permit, dan lesen eksport. Aktiviti ini juga membuka peluang pekerjaan dalam sektor pengangkutan, perlombongan, dan logistik.

Di sesetengah kawasan, ekonomi tempatan berkembang kerana permintaan tinggi terhadap pasir. Pengusaha lori, tongkang, dan pekerja pelabuhan mendapat manfaat daripada perdagangan ini.

2. Meningkatkan Aktiviti Perdagangan

Eksport pasir mengukuhkan hubungan perdagangan antara Malaysia dan Singapura. Sebagai jiran yang mempunyai hubungan ekonomi rapat, perdagangan bahan mentah seperti pasir menjadi sebahagian daripada kerjasama ekonomi serantau.

KESAN NEGATIF PENJUALAN PASIR

Walaupun mempunyai manfaat ekonomi jangka pendek, kesan negatifnya jauh lebih besar dan berpanjangan.

1. Hakisan Pantai dan Kemusnahan Alam Sekitar

Kesan paling ketara ialah hakisan pantai dan kemusnahan ekosistem marin. Aktiviti mengorek pasir dari dasar laut dan kawasan pantai mengubah struktur semula jadi pantai serta aliran air laut. Ini menyebabkan pantai menjadi semakin terhakis.

Kawasan bakau, habitat ikan, dan ekosistem laut turut terjejas. Banyak spesies hidupan laut kehilangan tempat pembiakan akibat gangguan terhadap dasar laut. Sahabat Alam Malaysia (SAM) menyatakan bahawa penambakan dan pengorekan pasir menyebabkan kemusnahan habitat persisiran pantai serta menjejaskan biodiversiti marin.

Selain itu, air laut menjadi lebih keruh akibat sedimen daripada kerja pengorekan pasir. Keadaan ini menjejaskan pertumbuhan terumbu karang dan hidupan akuatik lain.

2. Menjejaskan Industri Perikanan

Nelayan pesisir merupakan antara golongan yang paling terkesan. Aktiviti pengorekan pasir mengurangkan hasil tangkapan ikan kerana habitat ikan rosak dan kawasan pembiakan musnah.

Ramai nelayan mendakwa pendapatan mereka merosot akibat pencemaran laut dan perubahan ekosistem. Sesetengah kawasan penangkapan ikan juga menjadi tidak selamat untuk dilalui kerana kewujudan kapal pengorek dan tongkang pasir.

3. Risiko Banjir dan Perubahan Aliran Air

Pengorekan pasir dan penambakan laut boleh mengubah aliran air semula jadi di kawasan pesisir. Terdapat kebimbangan bahawa penyempitan Selat Tebrau akibat penambakan memberi kesan kepada sistem hidraulik dan aliran air laut.

Perubahan ini dipercayai menyumbang kepada masalah banjir di beberapa kawasan Johor, terutama apabila aliran sungai terganggu dan muara menjadi cetek.

4. Kehilangan Sumber Semula Jadi Negara

Pasir merupakan sumber semula jadi yang bernilai. Penjualan secara besar-besaran menyebabkan Malaysia kehilangan sumber yang boleh digunakan untuk pembangunan domestik pada masa depan.

Sesetengah pihak juga mengkritik tindakan menjual pasir silika mentah kepada Singapura kerana bahan tersebut boleh digunakan untuk industri bernilai tinggi seperti pembuatan kaca dan mikrocip. Ini bermakna Malaysia hanya menjual bahan mentah sedangkan nilai tambah dan keuntungan industri dinikmati pihak lain.

5. Isu Kedaulatan dan Keselamatan

Penambakan laut Singapura menimbulkan kebimbangan berkaitan sempadan maritim dan keselamatan negara. Apabila keluasan tanah Singapura bertambah, terdapat kebimbangan bahawa garis sempadan laut boleh berubah atau menjadi semakin rumit.

Sesetengah pihak berpendapat bahawa penambakan berhampiran kawasan sensitif seperti Pulau Batu Puteh dan Selat Tebrau boleh memberi implikasi terhadap Zon Ekonomi Eksklusif (EEZ) dan keselamatan perairan Malaysia.

6. Aktiviti Penyeludupan dan Penguatkuasaan Lemah

Walaupun kerajaan pernah mengharamkan eksport pasir laut, terdapat dakwaan bahawa aktiviti penyeludupan masih berlaku secara haram.

Penyeludupan pasir menyebabkan kerajaan kehilangan hasil cukai dan membuka ruang kepada rasuah serta kegiatan sindiket. Aktiviti ini juga sukar dikawal kerana melibatkan kawasan laut yang luas.

Langkah Kerajaan Malaysia

Kerajaan Malaysia beberapa kali mengambil tindakan bagi mengawal isu ini. Antaranya termasuk:

i) Mengharamkan eksport pasir laut.

ii)Memperketat permit eksport pasir silika.

iii)Menjalankan pemantauan terhadap aktiviti perlombongan pasir.

iv)Menguatkuasakan undang-undang berkaitan alam sekitar dan perairan negara.

Kerajaan juga menegaskan bahawa larangan eksport dibuat atas faktor alam sekitar dan bukan semata-mata isu diplomatik dengan Singapura.

Kesimpulannya, penjualan pasir dari Malaysia ke Singapura membawa manfaat ekonomi jangka pendek, tetapi turut memberikan kesan negatif yang besar terhadap alam sekitar, masyarakat nelayan, dan keselamatan negara. Hakisan pantai, kemusnahan ekosistem laut, kehilangan sumber semula jadi, serta risiko terhadap sempadan maritim merupakan antara isu utama yang timbul akibat aktiviti ini.

Oleh itu, pengurusan sumber pasir perlu dilakukan secara lebih mampan dan terkawal. Kerajaan perlu memperketat penguatkuasaan undang-undang, mengawal aktiviti perlombongan, dan memastikan pembangunan ekonomi tidak mengorbankan alam sekitar serta kepentingan generasi akan datang.

Oleh Abdul Rahim Kassim

Ikuti kami di saluran media sosial berikut:

Facebook
X (Twitter)
Instagram
Telegram
TikTok
WhatsApp Channel
Laman Web